Quẻ Địa Trạch Lâm - Dương Khí Lớn Lên, Đến Gần Để Bao Quát
Quẻ Địa Trạch Lâm (地澤臨 - Khôn trên + Đoài dưới = ䷒) là quẻ số 19 trong 64 quẻ Kinh Dịch, thuộc cung Khôn. Lâm có hai nghĩa: "lớn lên" và "tới gần, bao quát". Đây là quẻ tiếp theo Phục - dương khí đã lớn lên thành 2 hào, sắp thịnh đại.
Cấu Tạo Quẻ
- Quẻ thượng: Khôn (☷) - Đất
- Quẻ hạ: Đoài (☱) - Đầm, vui
- Cung: Khôn (Thổ)
- Hành: Thổ
- 6 hào: 2 dương (hào 1, hào 2) + 4 âm
Đất ở trên đầm - đất sát nước, đến gần với nhau. Hai hào dương ở dưới đang đẩy lên, đạo quân tử đang phát triển. Quẻ này tượng cho tháng chạp trong chu kỳ 12 quẻ.
Thoán Từ (Lời Quẻ)
臨: 元亨, 利貞. 至于八月有凶
Lâm: Nguyên hanh, lợi trinh. Chí vu bát nguyệt hữu hung.
Dịch nghĩa: Lâm: rất hanh thông, lợi cho sự chính bền. Đến tháng tám có xấu.
Giảng: Dương đang lớn lên, đạo quân tử thịnh - rất hanh thông. Nhưng cảnh báo trước: đến tháng 8 (hoặc 8 tháng sau) sẽ có biến đổi - âm bắt đầu mọc lại. Thánh nhân ngay trong lúc thịnh đã răn cho biết suy - đó là sự khôn ngoan của Kinh Dịch.
Tượng Quẻ (Đại Tượng Truyện)
Trạch thượng hữu địa, Lâm; quân tử dĩ giáo tư vô cùng, dung bảo dân vô cương
(Trên đầm có đất là quẻ Lâm; người quân tử noi theo đó mà dạy bảo không cùng, bao dung giữ gìn dân không giới hạn)
Bài học: giáo tư vô cùng, dung bảo dân vô cương - dạy không ngừng, bao dung không giới hạn. Khi đã đến gần dân (lâm dân), phải có lòng nhân vô bờ.
Sáu Lời Hào
Hào sơ cửu (hào 1 dương)
Hàm lâm, trinh cát
Cảm ứng mà tới, giữ chính thì tốt.
Hào dương đầu, cảm ứng với hào 4. Ý nghĩa: tới gần người khác do cảm ứng tự nhiên, giữ đạo chính thì tốt.
Hào cửu nhị (hào 2 dương)
Hàm lâm, cát, vô bất lợi
Cảm ứng mà tới, tốt, không gì là không lợi.
Hào dương đắc trung, ứng với hào 5. Ý nghĩa: tới với người trên bằng cảm ứng chân thành, không có gì không lợi. Đây là hào tốt nhất quẻ.
Hào lục tam (hào 3 âm)
Cam lâm, vô du lợi. Ký ưu chi, vô cữu
Tới một cách ngọt ngào (giả dối), không gì lợi. Đã biết lo lắng thì không lỗi.
Hào âm bất chính. Ý nghĩa: lấy lòng người khác bằng lời ngọt nhạt - không có lợi. Nhưng nếu biết lo sửa lỗi, vẫn còn cơ hội. Cảnh báo về tâm bất chính.
Hào lục tứ (hào 4 âm)
Chí lâm, vô cữu
Tới một cách tận tâm, không lỗi.
Hào âm đắc chính, ứng với hào 1. Ý nghĩa: tới với người dưới (cấp dưới, dân chúng) bằng tất cả lòng - không có lỗi. Đây là đức của người lãnh đạo tốt.
Hào lục ngũ (hào 5 âm)
Tri lâm, đại quân chi nghi, cát
Tới với trí tuệ, đó là nghi thức của bậc đại quân, tốt.
Hào âm đắc trung ở ngôi tôn. Ý nghĩa: vua sáng suốt biết dùng người tài (hào 2) - đó là cách lãnh đạo bằng trí tuệ. Không cần tự làm hết, biết giao việc cho người giỏi.
Hào thượng lục (hào 6 âm)
Đôn lâm, cát, vô cữu
Đôn hậu tới, tốt, không lỗi.
Hào âm ở đỉnh. Ý nghĩa: ở vị trí cao mà vẫn đôn hậu với người dưới - rất tốt. Không kiêu căng dù đã ở đỉnh.
Luận Giải Theo Lĩnh Vực
Sự nghiệp
Quẻ báo hiệu giai đoạn thịnh vượng, tiến lên. Có cơ hội thăng tiến, mở rộng quy mô. Phù hợp với người làm lãnh đạo - cần đến gần cấp dưới, dạy bảo không ngừng. Tuy nhiên cảnh báo về 8 tháng sau - giữa lúc thịnh phải lo cho lúc suy.
Tình duyên
Tình cảm đang phát triển tốt, đôi bên đến gần nhau. Phù hợp cho người đang trong giai đoạn tiến tới hôn nhân. Tuy nhiên cảnh báo: đừng dùng lời ngọt giả dối (hào 3) - phải chân thành.
Tài lộc
Tài lộc tăng trưởng. Cơ hội kinh doanh, đầu tư đều thuận. Nhưng cần chuẩn bị cho lúc suy - không tiêu xài hoang phí khi đang thịnh. Tích lũy từ bây giờ.
Sức khỏe
Sức khỏe đang tốt lên. Tuy nhiên cần đề phòng - thịnh quá thì suy. Người vừa khỏi bệnh nên giữ gìn, không lạm dụng sức khỏe.
Hôn nhân
Hôn nhân đang trong giai đoạn hạnh phúc. Vợ chồng gần gũi, hiểu nhau. Người chưa kết hôn gặp quẻ này: đây là thời điểm tốt để tiến tới. Cảnh báo: đừng để hạnh phúc làm mất cảnh giác.
Học hành
Học hành tiến bộ nhanh. Có thầy giỏi, môi trường tốt. Thi cử thuận lợi. Nhưng đừng tự mãn - tháng 8 sau có thể gặp khó. Tiếp tục học không ngừng (giáo tư vô cùng).
Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Chính
Khi gieo được Địa Trạch Lâm làm quẻ chính, đó là dấu hiệu:
- Đang ở giai đoạn thịnh vượng, tiến lên
- Có cơ hội đến gần với người khác - phải chân thành, đôn hậu
- Cảnh báo: lo trước cho lúc suy - thịnh không kéo dài
- Người trên (hào 5) biết dùng người tài (hào 2) là khôn ngoan
Lời khuyên: Đây là quẻ tốt nhưng kèm cảnh báo. Đang lên cao cần nhớ có lúc xuống. Hãy tận dụng thời cơ nhưng đừng quên chuẩn bị nội lực cho giai đoạn sau.
Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Biến
Khi Địa Trạch Lâm xuất hiện làm quẻ biến, đó là dấu hiệu tốt:
- Sắp có giai đoạn thịnh vượng, gần gũi
- Cơ hội thăng tiến đang đến
- Cần chuẩn bị tâm thế đôn hậu, không kiêu
Quẻ Liên Quan
- Quẻ đối: Thiên Sơn Độn
- Quẻ lật: Phong Địa Quan
- Quẻ liên quan: Địa Lôi Phục, Địa Thiên Thái, Thuần Đoài
Tổng Kết
Địa Trạch Lâm là quẻ về dương khí lớn lên, tới gần bao quát. Đây là quẻ tiếp theo Phục - sau khi dương khí trở lại (Phục), bây giờ dương khí đã lớn thành 2 hào (Lâm) và sắp thịnh đại (sẽ đến Thái).
Bài học lớn nhất từ Lâm: lo trước nỗi lo của thiên hạ. Đang lúc thịnh mà nhìn xa được lúc suy - đó là sự khôn ngoan của bậc thánh. "Chí vu bát nguyệt hữu hung" - cảnh báo này rất sâu sắc: không phải dọa người mà là nhắc nhở chuẩn bị nội lực ngay trong lúc thuận lợi. Ngoài ra, hào 5 dạy bài học lãnh đạo: vua khôn không phải tự làm hết - mà biết dùng người tài.
Xem thêm: Địa Lôi Phục | Phong Địa Quan | Địa Thiên Thái | 64 Quẻ | Gieo Quẻ Kinh Dịch