Quẻ Hỏa Sơn Lữ - Lữ Khách Tha Phương, Giữ Đạo Chính

Quẻ Hỏa Sơn Lữ (火山旅 - Ly trên + Cấn dưới = ䷷) là quẻ số 56 trong 64 quẻ Kinh Dịch, thuộc cung Ly. Lữ nghĩa là "ở đậu, tha phương, du lịch". Quẻ này biểu thị giai đoạn xa nhà, sống ngụ cư - phải giữ đạo cẩn thận.

Cấu Tạo Quẻ

Quẻ thượng: Ly (☲) - Lửa
Quẻ hạ: Cấn (☶) - Núi
Cung: Ly (Hỏa)
Hành: Hỏa
6 hào: 4 dương + 2 âm (hào 2, hào 5)

Lửa trên núi - lửa rừng không bền, chỉ cháy một thời gian rồi tắt. Như lữ khách ở đậu, không lâu dài. Đây là tượng của sự không cố định.

Thoán Từ (Lời Quẻ)

旅: 小亨. 旅貞, 吉

Lữ: Tiểu hanh. Lữ trinh, cát.

Dịch nghĩa: Lữ khách: hơi hanh thông. Lữ khách giữ chính thì tốt.

Giảng: Lữ khách thì khó làm việc lớn - chỉ tiểu hanh (hơi thuận). Nhưng nếu giữ đạo chính thì vẫn tốt. Khi ở xứ người, phải cẩn thận, khiêm tốn - không như ở quê mình.

Tượng Quẻ (Đại Tượng Truyện)

Sơn thượng hữu hỏa, Lữ; quân tử dĩ minh thận dụng hình, nhi bất lưu ngục

(Trên núi có lửa là quẻ Lữ; người quân tử noi theo đó mà sáng suốt thận trọng dùng hình phạt, không giam giữ lâu)

Bài học: minh thận dụng hình, bất lưu ngục - sáng thận dùng hình, không giam dài ngày. Lửa cháy nhanh tắt - hình phạt cũng phải nhanh chóng dứt khoát.

Sáu Lời Hào

Hào sơ lục (hào 1 âm)

Lữ tỏa tỏa, tư kỳ sở thủ tai

Lữ khách lụn vụn nhỏ nhặt, tự lấy tai vạ.

Hào âm đầu. Ý nghĩa: lữ khách mà tính nhỏ nhặt, ti tiện - tự gây tai vạ. Cảnh báo: tha phương phải rộng rãi.

Hào lục nhị (hào 2 âm)

Lữ tức thứ, hoài kỳ tư, đắc đồng bộc trinh

Lữ khách vào quán trọ, ôm tiền của, được tôi tớ tốt.

Hào âm đắc trung đắc chính. Ý nghĩa: có nơi ở tốt, có tiền, có người phục vụ tốt. Đây là hào tốt của lữ khách.

Hào cửu tam (hào 3 dương)

Lữ phần kỳ thứ, táng kỳ đồng bộc, trinh lệ

Lữ khách bị cháy quán trọ, mất tôi tớ, giữ chính cũng nguy.

Hào dương quá cương. Ý nghĩa: ở đậu mà ngạo mạn - chủ trọ đốt nhà đuổi đi, tôi tớ bỏ. Cảnh báo: lữ khách không thể cao ngạo.

Hào cửu tứ (hào 4 dương)

Lữ vu xứ, đắc kỳ tư phủ, ngã tâm bất khoái

Lữ khách có chỗ ở, có tiền và rìu, lòng không vui.

Hào dương ở vị âm. Ý nghĩa: dù có vật chất đầy đủ ở đất khách, nhưng tâm không vui. Vật chất không bù được nỗi nhớ quê.

Hào lục ngũ (hào 5 âm)

Xạ trĩ, nhất thỉ vong, chung dĩ dự mệnh

Bắn chim trĩ, một mũi tên mất, cuối cùng có danh tiếng và chức mệnh.

Hào âm đắc trung ở ngôi tôn. Ý nghĩa: tài tinh xảo, dù có chút mất mát, cuối cùng được danh tiếng và chức vị. Lữ khách có tài vẫn được trọng dụng.

Hào thượng cửu (hào 6 dương)

Điểu phần kỳ sào, lữ nhân tiên tiếu hậu hào đào. Táng ngưu vu dị, hung

Chim đốt tổ, lữ khách trước cười sau khóc. Mất bò ở biên giới, xấu.

Hào dương ở đỉnh. Ý nghĩa: lữ khách kiêu căng đến cùng - như chim tự đốt tổ. Trước vui sau khóc. Cảnh báo cực mạnh.

Luận Giải Theo Lĩnh Vực

Sự nghiệp

Quẻ báo hiệu giai đoạn xa nhà, làm việc nơi khác. Có thể đi công tác, du học, làm việc ở thành phố khác. Phải khiêm tốn, không kiêu (hào 3, 6 cảnh báo). Việc nhỏ thì được, việc lớn khó.

Tình duyên

Tình cảm đang xa nhau, hoặc tình một thời ngắn. Có thể yêu xa, yêu trong chuyến đi. Không bền lâu - như lửa rừng. Cần xác định rõ.

Tài lộc

Tài lộc kiếm được ở xa nhà. Tiền nhỏ thì được (tiểu hanh), tiền lớn khó. Hào 2 dạy: có chỗ ở tốt, có tiền - là hào tốt. Cảnh báo: đừng phô trương tiền của ở đất khách.

Sức khỏe

Sức khỏe đi xa cần chú ý. Đặc biệt tiêu hóa, thích nghi khí hậu. Mang theo thuốc. Đừng ăn linh tinh ở đất lạ.

Hôn nhân

Hôn nhân có thể xa nhau. Một bên đi làm xa, hoặc hôn nhân không bền (lữ khách). Cần thận trọng - tình cảm ở xa dễ phai nhạt. Nếu giữ đạo chính thì vẫn được (lữ trinh cát).

Học hành

Học hành xa nhà, du học. Phù hợp với học ở nước ngoài, học ở thành phố khác. Hào 5 dạy: có tài thì dù xa cũng được trọng dụng. Cần kiên trì, không nản nỗi nhớ nhà.

Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Chính

Khi gieo được Hỏa Sơn Lữ làm quẻ chính, đó là dấu hiệu:

Đang ở giai đoạn xa nhà, ngụ cư
Việc nhỏ thì được, việc lớn khó
Cần giữ đạo chính, khiêm tốn
Hào 6 cảnh báo: kiêu căng sẽ "tự đốt tổ"

Lời khuyên: Lữ khách phải biết phận - khiêm tốn, không tranh giành. Ở xứ người, hãy là khách lịch sự. "Nhập gia tùy tục" - vào nhà tùy phong tục. Đừng cố ép cách sống của mình.

Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Biến

Khi Hỏa Sơn Lữ xuất hiện làm quẻ biến, đó là dấu hiệu:

Sắp có chuyến đi xa, thay đổi chỗ ở
Cần chuẩn bị tâm thế lữ khách khiêm tốn

Quẻ Liên Quan

Quẻ đối: Trạch Thủy Tiết
Quẻ lật: Lôi Hỏa Phong
Quẻ liên quan: Thuần Ly, Thuần Cấn, Hỏa Phong Đỉnh

Tổng Kết

Hỏa Sơn Lữ là quẻ về sự tha phương, ngụ cư. Sau Phong (thịnh lớn cùng cực) là Lữ - vì thịnh quá thì mất chỗ. Đây là quẻ rất sâu về vô thường của đời người - không ai cố định mãi.

Bài học lớn nhất từ Lữ: biết phận lữ khách. Tha phương phải khiêm tốn - hào 3 và 6 cảnh báo về kiêu căng. Đồng thời, có tài thì dù đi đâu cũng được trọng dụng (hào 5). Lửa trên núi không bền - nhắc người đời rằng không có gì là vĩnh viễn. Sống ở đâu cũng phải biết: ta chỉ là khách của trời đất. Tinh thần này gần với Phật giáo - nhân sinh như mộng, người là khách đi qua.

Xem thêm: Hỏa Phong Đỉnh | Lôi Hỏa Phong | Thuần Ly | 64 Quẻ | Gieo Quẻ Kinh Dịch