Quẻ Trạch Lôi Tùy - Tùy Thuận Đúng Người, Đúng Thời

Quẻ Trạch Lôi Tùy (澤雷隨 - Đoài trên + Chấn dưới = ䷐) là quẻ số 17 trong 64 quẻ Kinh Dịch, thuộc cung Chấn. Tùy nghĩa là "theo, tùy thuận". Quẻ này biểu thị đạo theo người - phải theo điều chính, theo đúng thời.

Cấu Tạo Quẻ

Quẻ thượng: Đoài (☱) - Đầm, vui
Quẻ hạ: Chấn (☳) - Sấm, động
Cung: Chấn (Mộc)
Hành: Mộc
6 hào: 3 dương + 3 âm

Sấm động trong đầm - đầm theo sấm mà động. Cũng có thể nhìn: Đoài (vui vẻ) ở trên, Chấn (động) ở dưới - hành động làm người vui theo. Đây là tượng được lòng người, có nhiều người theo.

Thoán Từ (Lời Quẻ)

隨: 元, 亨, 利, 貞, 无咎

Tùy: Nguyên, hanh, lợi, trinh, vô cữu.

Dịch nghĩa: Theo: rất hanh thông, theo điều chính thì có lợi, không có lỗi.

Giảng: Theo người là hanh thông - nhưng phải theo điều chính, theo người tốt. Theo bừa thì có lỗi. Đặc biệt Thoán Truyện nhấn mạnh: "Tùy thời chi nghĩa đại hĩ tai!" - cái nghĩa của việc tùy thời lớn lắm.

Tượng Quẻ (Đại Tượng Truyện)

Trạch trung hữu lôi, Tùy; quân tử dĩ hướng hối nhập yến tức

(Trong đầm có sấm là quẻ Tùy; người quân tử noi theo đó mà chiều tối vào nghỉ ngơi)

Bài học: hướng hối nhập yến tức - chiều tối vào nghỉ ngơi. Tùy thuận theo thời - ngày làm việc, đêm nghỉ ngơi - không trái với quy luật tự nhiên.

Sáu Lời Hào

Hào sơ cửu (hào 1 dương)

Quan hữu du, trinh cát, xuất môn giao hữu công

Có sự thay đổi, giữ chính thì tốt, ra ngoài giao thiệp có công.

Hào dương đầu thời. Ý nghĩa: có sự thay đổi trong việc theo ai - giữ chính là tốt. Ra ngoài kết bạn rộng thì thành công - không bị tư tình ràng buộc.

Hào lục nhị (hào 2 âm)

Hệ tiểu tử, thất trượng phu

Bám với tiểu tử, mất trượng phu.

Hào âm gần hào 1 (tiểu tử) mà bỏ hào 5 (trượng phu). Ý nghĩa: theo người gần thấp, bỏ người xa cao - mất cơ hội. Cảnh báo: chọn người để theo cẩn thận.

Hào lục tam (hào 3 âm)

Hệ trượng phu, thất tiểu tử. Tùy hữu cầu đắc, lợi cư trinh

Bám với trượng phu, mất tiểu tử. Theo mà cầu được, lợi ở giữ chính.

Hào âm gần hào 4 (trượng phu) mà bỏ hào 1. Ý nghĩa: chọn người cao mà theo - được nhiều hơn mất. Nhưng cần giữ chính - đừng theo vì lợi.

Hào cửu tứ (hào 4 dương)

Tùy hữu hoạch, trinh hung. Hữu phu tại đạo, dĩ minh, hà cữu?

Theo mà có được, giữ chính cũng xấu. Có lòng tin theo đạo, sáng suốt - có lỗi gì?

Hào dương ở vị âm - có quyền lực. Ý nghĩa: được người theo nhiều - dễ kiêu căng (xấu). Nhưng nếu có lòng thành theo đạo - vẫn không lỗi.

Hào cửu ngũ (hào 5 dương)

Phu vu gia, cát

Có lòng thành ở điều tốt, tốt.

Hào dương trung chính ở ngôi tôn. Ý nghĩa: vua có lòng thành tín với điều thiện - rất tốt. Đây là lý tưởng của Tùy.

Hào thượng lục (hào 6 âm)

Câu hệ chi, nãi tòng duy chi, vương dụng hanh vu tây sơn

Buộc chặt theo, vua dùng tế ở Tây Sơn.

Hào âm ở đỉnh. Ý nghĩa: được lòng người đến cùng cực, gắn bó chặt như buộc. Vua Thái Vương nhà Chu chạy đến Kỳ Sơn, dân theo đông như đi chợ - đó là tùy chí cao nhất.

Luận Giải Theo Lĩnh Vực

Sự nghiệp

Quẻ báo hiệu lúc theo người khác hoặc dẫn dắt nhóm. Có thể đang làm việc dưới sếp tốt - hoặc có nhóm theo mình. Theo người tốt, dẫn dắt người chính nghĩa. Hào 2 cảnh báo: đừng vì gần mà theo người kém.

Tình duyên

Tình cảm có nhiều người theo đuổi hoặc đang theo ai. Cần chọn người chính - không phải người tiện. Hào 3 dạy: chọn "trượng phu", không chọn "tiểu tử". Người chân thành thường ít hào nhoáng.

Tài lộc

Tài lộc đến từ việc theo đúng người. Đầu tư theo người giỏi - không theo phong trào. Hào 4 cảnh báo: được nhiều mà không giữ đạo - cũng xấu. Lợi nhuận phải đi kèm chính nghĩa.

Sức khỏe

Sức khỏe theo quy luật tự nhiên thì tốt. Tượng Truyện dạy: ngày làm việc, đêm nghỉ ngơi. Đừng thức khuya, đừng làm việc trái giờ sinh học. Đây là quẻ rất tốt cho người biết sống có quy luật.

Hôn nhân

Hôn nhân được sự tùy thuận của bạn đời. Vợ chồng theo nhau, ủng hộ nhau. Đây là quẻ tốt cho gia đình hòa thuận. Nhưng cảnh báo: theo phải có nguyên tắc - không phải nịnh bợ.

Học hành

Học hành theo thầy giỏi sẽ tiến nhanh. Chọn thầy quan trọng hơn chọn ngành. Hào 5 dạy: theo người có đức là tốt. Đừng chỉ chạy theo danh tiếng - tìm người thật sự có thực chất.

Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Chính

Khi gieo được Trạch Lôi Tùy làm quẻ chính, đó là dấu hiệu:

Đang ở giai đoạn theo người hoặc được người theo
Phải theo điều chính, theo đúng thời
"Tùy thời" - quan trọng nhất là theo đúng thời cơ
Tránh theo người không xứng đáng (hào 2)

Lời khuyên: Trong đời, theo ai là quyết định lớn. Theo đúng người - cuộc đời lên hương. Theo sai người - cả đời mất. Theo phải có nguyên tắc - không vì lợi ích, không vì tình thân. Theo vì người đó có đức, có tài, đáng theo. Đồng thời, theo đúng thời - không có gì lớn hơn việc tùy thời.

Khi Xuất Hiện Làm Quẻ Biến

Khi Trạch Lôi Tùy xuất hiện làm quẻ biến, đó là dấu hiệu:

Sắp có người để theo hoặc người theo mình
Cần chuẩn bị tâm thế tùy thuận có nguyên tắc
Cần chọn lựa cẩn thận

Quẻ Liên Quan

Quẻ đối: Sơn Phong Cổ
Quẻ lật: Sơn Phong Cổ
Quẻ liên quan: Trạch Phong Đại Quá, Thuần Đoài, Thuần Chấn

Tổng Kết

Trạch Lôi Tùy là quẻ về đạo theo người, đạo tùy thời. Đây là quẻ rất sâu về cách sống - vì cả đời ai cũng phải theo ai đó (theo cha mẹ, theo thầy, theo sếp, theo chính phủ) - vấn đề là theo cách nào.

Bài học lớn nhất từ Tùy: "Tùy thời chi nghĩa đại hĩ tai" - cái nghĩa của việc tùy thời lớn lắm. Theo người không phải mù quáng - phải biết khi nào theo, khi nào không theo. Theo người tốt là tốt - theo người xấu là tự hại. Vương Mãng (Hán) muốn cách mạng xã hội nhưng sai thời - thất bại. Vương An Thạch (Tống) cũng vậy. Đúng thời là then chốt. Đồng thời, Tượng Truyện dạy: "Hướng hối nhập yến tức" - chiều tối vào nghỉ ngơi - tùy thuận quy luật tự nhiên là khôn ngoan nhất.

Xem thêm: Sơn Phong Cổ | Thuần Đoài | Thuần Chấn | 64 Quẻ | Gieo Quẻ Kinh Dịch